Witam Cię serdecznie!
Czy zastanawiałaś/eś się kiedyś nad tym, dlaczego sięgasz po wybrany produkt spożywczy, jadasz posiłki w określony sposób lub w danym momencie? Skąd właściwie wzięły się Twoje nawyki?
Dzisiaj chciałabym przybliżyć Ci ten ciekawy temat. Jeśli planujesz wprowadzić zmiany w swoim odżywianiu lub obecnie realizujesz pewne postanowienia – świadomość poniższych czynników znacznie Ci to ułatwi. Zapraszam do lektury!

1. Czynniki środowiskowe – rodzina, kultura, praca
Co determinowało posiłki w Twoim domu rodzinnym? Jak to wygląda obecnie? Mieszkasz sam/a czy z rodziną? Jak oceniane było zdrowe odżywianie w rodzinie? Kto gotuje i robi zakupy? Czy przygotowanie potraw opiera się o wyznaczone zasady?
Ten aspekt ma kluczowe, często nieuświadomione znaczenie. Rodzina kształtuje nasze nawyki od dzieciństwa, przekazuje też przekonania na temat odżywiania, masy ciała (np. o wyrastaniu z otyłości, chęć dopasowania się do innych członków rodziny lub wręcz przeciwnie). Etap rozwoju rodziny, w którym obecnie się znajdujesz również ma istotny wpływ. Młode małżeństwo będzie prowadziło odmienny tryb żywienia niż rodzina wielodzietna lub kawaler/panna. Inne aspekty będą je determinować i różne sposoby pracy z nawykami u każdej z tych osób będą skuteczne. Znaczący wpływ ma także wyznawana religia, obrzędy, kultura (np. unikanie mięsa w piątki, post, wegetarianizm). Pewne predyspozycje dziedziczymy także w genach, o czym więcej przeczytasz tutaj. To wszystko warto przeanalizować i uwzględnić w momencie opracowywania planu odchudzania lub zmiany nawyków żywieniowych.

2. Myśli i przekonania na temat odżywiania i masy ciała
Co myślisz o zdrowym odżywianiu? Jakie słowa kojarzą Ci się z nadwagą, szczupłością, byciem „fit”? Czy uzależniasz swoją samoocenę od masy ciała? Czy akceptujesz siebie, czy chcesz zrobić coś dla siebie? Jakie to ma dla Ciebie znaczenie? Czy masz poczucie, że na jeden z wymienionych aspektów warto byłoby zwrócić uwagę i nad nim popracować?

3. Wiedza żywieniowa, reklamy, mody żywieniowe
Nasze wybory na zakupach spożywczych uwarunkowane są poziomem świadomości na temat ich składu, wpływu na stan zdrowia i masę ciała i tym, na ile jest to dla nas istotne. W dzisiejszych czasach, gdy z każdej strony jesteśmy przekonywani o prozdrowotnych wartościach każdego produktu i ich magicznym wpływie na przyspieszenie odchudzania warto szukać rzetelnych źródeł wiedzy (o tym pisałam tutaj).  Im wyższy poziom wiedzy żywieniowej, tym niższa podatność na manipulacje reklamowe. Świadomość, którą możemy zyskać znacznie ułatwi sprawne dokonywanie pożądanych wyborów. O tym, jak czytać etykiety pisałam w jednym z wcześniejszych postów (klik)Podatność na mody żywieniowe i różne diety także stanowi determinant naszego sposobu żywienia.

4. Osobista motywacja, wyznawane wartości i cele 
Dlaczego właściwie chcesz dokonać zmiany? Czy chcesz stanowić przykład dla dzieci, poczuć się lepiej, być zdrowszy? A może głównym kryterium w zakresie odżywiania jest odczuwanie przyjemności lub niska cena produktów? Wyznawane wartości stanowią ważny determinant naszych wyborów żywieniowych. Jeśli masz ochotę dokładniej przyjrzeć się swojej motywacji – zapraszam do przeczytanie jednego z poprzednich postów tutaj.

5. Umiejętność samoregulacji i świadomość własnych emocji oraz sygnałów płynących z ciała
Jak rozpoznajesz uczucie głodu? Czy przychodzi Ci to z łatwością? Czy gdy czujesz napięcie, sięgasz po produkty konkretnego typu np. słodycze? Co stanowi wyzwalacz (sytuacja, myśl, bodziec)? Jakie emocje powodują, że sięgasz po większą ilość jedzenia? Rozpoznając schemat powiązania emocji z pożywieniem wykonujesz ogromny krok w kierunku jego świadomej modyfikacji.

6. Styl jedzenia – punktowy czy przedziałowy?
Wyróżniamy 2 style jedzenia. Styl punktowy charakteryzuje się żywieniem w oparciu o zasady, reguły, konsumpcją o konkretnych porach, starannie przygotowywanymi posiłkami, unikaniem jedzenia „w biegu”. Stylem przedziałowym charakteryzują się osoby, które nie planują posiłków, jedzą w momencie odczuwania głodu lecz nieregularnie, nie mają problemu z konsumpcją w różnych miejscach. Rozpoznanie własnego stylu jedzenia znacznie ułatwia pracę z odżywianiem. A Ty którym typem jesteś? 🙂

7. Cechy osobowości, temperament
W jakim stopniu ulegasz wpływom? Czy jeśli zaplanujesz np. posiłki o konkretnych porach udaje Ci się tego dotrzymać? Czy ulegasz impulsom? Czy potrafisz odmawiać innym jedzenia? Odpowiedzi na te pytania również mogą wiele wnieść do osiągnięcia skutecznej zmiany.

8. Dostępne zasoby psychofizyczne
Czy obecnie dysponujesz czasem i energią potrzebną do zmiany odżywiania? Jak wygląda Twój tryb pracy, snu? Czy masz poczucie, że to dobry moment? Im większą ilością zasobów (czasu, energii, wsparcia) dysponuje dana osoba, tym lepsza zdolność do samoregulacji i szansa na sukces. Czy w sytuacjach trudniejszych częściej ulegasz pokusom? Co możesz zrobić, aby zwiększyć ilość czasu, energii w tym momencie? Gotowość na zmianę jest ważnym elementem powodzenia.

Zapraszam Cię do przyjrzenia się sobie pod względem wymienionych aspektów. Im lepiej poznasz siebie, swoje „korzenie żywieniowe” i opisane obszary, tym łatwiej będzie Ci znaleźć punkt zaczepienia i zmienić swoje nawyki skutecznie i na trwałe. Na Twoją refleksję, przemyślenia, doświadczenia jak zawsze czekam w komentarzach.

Życzę Ci miłej, spokojnej niedzieli! A jeśli potrzebujesz wsparcia – zapraszam do kontaktu.

Pozdrawiam, Joanna